Phỏng vấn nhạc sĩ Phạm Duy

1. Trước hết, xin nhạc sĩ có thể nói qua về cuộc sống hiện thời?

– Tôi thì bây giờ đã về hưu rồi. Nếu anh định hỏi tôi về âm nhạc Việt Nam đương đại thì tôi không thể nói, vì tôi xa quê đã 30 năm; chứ về cuộc sống riêng tư thì được. Nhưng cuộc sống riêng tư người ta đã hỏi nát ra rồi: hỏi tôi có tính lấy vợ nữa không, hay có cô nào 20 tuổi muốn lấy tôi không… Ờ thì giờ tôi đã là người Việt Nam. 30 năm qua công chúng có thể quên tôi, nhưng bây giờ họ phải biết tôi rồi. Các con tôi – tôi có 8 người con – thì Duy Cường, Duy Quang về ở hẳn với tôi, Thái Hiền thì sắp sửa, Thái Thảo thì ở với Tuấn Ngọc, biểu diễn khi đi khi về, còn những đứa còn lại, bận gia đình hoặc bận công việc, thì vẫn ở hải ngoại – tụi nó cũng trên 50 cả rồi, tôi không bắt buộc. Căn nhà này Công ty Văn hóa Phương Nam cho tôi ở. Việc phát hành băng đĩa tôi giao cả cho Phương Nam, coi như tôi không hoạt động âm nhạc gì nữa. Chỉ có là thời gian qua họ phát hành toàn bài xưa cũ; mới rồi tôi có xin phép 5 bài mới thì được cấp 4 bài. Như “Chiếc kẹp tóc thơm tho” đấy, Đức Tuấn hát cũng hay lắm… Ờ, anh muốn viết bài về tôi cũng được. Nhưng tôi nói, anh hiểu được bao nhiêu? Tôi nghĩ anh đừng bắt chước những web, blog – tôi xem qua, lời lẽ hời hợt, ăn nói lung tung, lại mang tính quảng cáo nhiều quá; có cái còn bịa chuyện, tôi không thèm cải chính. Nếu có khả năng, anh nên tập trung những người có chuyên môn, về luận lý học, nhân chủng học chẳng hạn, và lập một Hội nghiên cứu âm nhạc nhỏ. Như vậy thì có thể phân tích rõ ràng, lời lẽ đứng đắn hơn. Ví dụ ông Phạm Duy viết tổng cộng bao nhiêu bài, ông Trịnh Công Sơn bao nhiêu, liệt kê cả ra. Mà anh còn phải chọn đề tài nữa, như tôi thấy mấy chương trình về nhạc cụ dân tộc, cũng chu đáo lắm, nhưng như vậy chỉ dừng lại ở việc tồn cổ, chứ phải làm sao để phát triển âm nhạc kia.

2. Vâng, cháu chỉ xin hỏi trong giới hạn hiểu biết của cháu thôi. Khi nói đến nhạc Trịnh Công Sơn thì người ta vẫn nhắc đến Khánh Ly, còn về Văn Cao thì nổi bật có Ánh Tuyết. Vậy nhạc sĩ nghĩ, ca sĩ nào là thích hợp nhất để gắn liền tên tuổi với nhạc Phạm Duy?

Thái Thanh, còn ai hát hay hơn Thái Thanh nữa! Ngoài ra thì có Tuấn Ngọc, Ý Lan, Duy Quang, Thái Hiền…. Gần đây còn có Đức Tuấn. Trần Thái Hòa, Ngọc Hạ cũng khá. Nói chung nhạc tôi, dân chúng ai hát cũng được cả.

3. Vậy tại sao bên cạnh những giọng ca mới như Đức Tuấn, Mỹ Linh, nhạc sĩ không cho phát hành lại những bản của Thái Thanh, Tuấn Ngọc… để phục vụ nhiều thị hiếu âm nhạc khác nhau? Như bên cạnh “Tình ca” của Mỹ Linh thì phát hành 1 đĩa có “Tình ca” của Thái Thanh.

– Đó là việc của Phương Nam. Những bản của Thái Thanh, Tuấn Ngọc thì tôi vẫn giữ đấy. Nhưng tôi nói, tôi về hưu rồi, không hoạt động âm nhạc nữa.

4. Theo cháu biết thì Trường ca “Con đường cái quan” của nhạc sĩ đã được cấp phép?

– Có thể nói là chưa! Dù Ánh Tuyết có thu đĩa hát. Tôi còn giữ đây.

5. Các tác phẩm của nhạc sĩ rất phong phú về thể loại: trữ tình, quê hương, trường ca, hùng ca, dân ca… Vậy khi chuyển đổi giữa các phong cách, nhạc sĩ có gặp khó khăn gì không? Và như vậy có phải là chuyển đổi cảm quan nghệ thuật?

– Viết nhiều phong cách không khó khăn gì. Tôi là một nhạc sĩ đa phong cách, nghĩa là tôi không thấy lý do gì để đóng khung mình chỉ trong một phong cách cả. Tôi khóc cười cùng vận mệnh đất nước. Đất nước vui thì tôi viết nhạc vui, đất nước buồn thì tôi viết nhạc buồn. Còn nghệ thuật, nghệ thuật là gì? Nghệ thuật là đau khổ cùng dân ch
ng, khó khăn cùng dân chúng, vui sướng cùng dân chúng, là nói được chiều sâu, chiều ngang, chiều dài của dân tộc. Và nghệ thuật không có nghĩa là lúc nào cũng nói tốt. Xấu thì nói xấu, tốt thì nói tốt thôi.

6. Trong bài “Cây đàn bỏ quên” của nhạc sĩ có câu “Yêu tôi hay yêu đàn”. Cháu chỉ xin hỏi riêng về câu hát ấy. Trong tình huống nào nhạc sĩ đã nghĩ ra? Và giả sử nếu không phải nhạc sĩ viết ra, mà có ai đó hỏi nhạc sĩ, thì nhạc sĩ sẽ yêu bên nào?

– Bài “Cây đàn bỏ quên” tôi viết năm 22, 23 tuổi, lâu lắm rồi, giờ cũng không nhớ được. Khi đó, tôi đã hoài nghi về tình yêu với người nghệ sĩ: Là cô gái tặng bông hoa vàng cho tôi hay cho cây đàn? Nếu hỏi tôi, thì tôi yêu cả hai. Như người ta, tại sao lại chia tôi ra làm 2, 3 mảnh để phân tích, rằng tôi có làm nhạc cách mạng không, rằng tại sao tôi đã viết Tâm Ca, Bình Ca, lại còn viết Tục Ca nữa… Người nghệ sĩ và âm nhạc là một. Đã yêu bài nhạc thì cũng phải yêu người nghệ sĩ luôn chứ. Quan niệm của công chúng Việt Nam khe khắt quá, ví dụ như nghệ sĩ già thì thường lại hết yêu. Tại sao lại không nhớ đến thời vang bóng của họ để tiếp tục thương mến. Bên Âu Mỹ, khán giả đã yêu ai là yêu đến chết.

Đăng Trình – 4/4/2007, tại nhà riêng nhạc sĩ Phạm Duy

Tags:

2 Responses to “Phỏng vấn nhạc sĩ Phạm Duy”

  1. Khoabankies Says:

    Anh chỉ thắc mắc là sao chú em không mang usb qua để chia xẻ “kho vàng” của nhạc sĩ nhỉ? Gặp anh là anh xin hết bản thâu nhạc PD á…

  2. Tiểu Đăng - Phạm Duy Fan Says:

    Mới gặp mà làm vậy kỳ lắm! Hay hôm nào em dẫn anh tới nhà nhạc sĩ rồi anh lo phần “dụ khị” nhé😛

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s


%d bloggers like this: