KỶ NIỆM – Một khúc tự tình của Phạm Duy

Liveshow “Ngày trở về” của nhạc sĩ Phạm Duy được bắt đầu bằng chính nhạc sĩ đọc lời thơ “Kỷ niệm”, và sau đó là nhóm Năm Dòng Kẻ hát “Kỷ niệm”.
Đây là một bài hát thuộc thể loại, tôi tạm gọi là, “hồi tưởng”. Tôi đọc đâu đó rằng: khi hồi tưởng, các tác giả thường ưa nói nhiều. Điều này rất dễ gây nhàm chán cho người đọc (người nghe). Với các tác giả, những kỷ niệm, sự kiện trong dòng hồi tưởng hầu như đều mang những ý nghĩa rất lớn, những cảm xúc đầy hứng thú, song với người đọc (người nghe) đôi khi chỉ để thỏa sự tò mò thoáng qua.
Ta thích một tác phẩm hồi tưởng, có thể vì nó gợi ra những hình ảnh lạ, những cảm xúc mới mẻ đối với một sự việc đã cũ – tôi gọi đó là kết tinh của thời gian. Lấy ví dụ như bài “Nắng mới” của Lưu Trọng Lư:
“Mỗi lần nắng mới reo ngoài nội
Áo đỏ người đưa trước dậu phơi”
“Nét cười đen nhánh sau tay áo
Trong ánh trưa hè trước dậu thưa”
Nhưng cũng có khi vì những kỷ niệm trong tác phẩm phần nào giống với ta. Khi đó, tác phẩm đã gợi được những cảm xúc, rung động đồng điệu mà tự thân tác giả không hề tiên liệu đến (Như tôi vẫn gán cho câu “Này em đã khóc chiều mưa đỉnh cao, còn gì nữa đâu sương mù đã lâu” trong “Mưa hồng” của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn là viết về… Đà Lạt?) Theo tôi, việc đó không quan ngại gì, ngược lại, còn góp phần không nhỏ trong việc truyền bá rộng rãi một tác phẩm (bên cạnh những giá trị nội dung, nghệ thuật…)
Vâng, nãy giờ nói mông lung quá! Giờ xin trở lại bài “Kỷ niệm” của Phạm Duy.
“Cho tôi lại ngày nào
Trăng lên bằng ngọn cau”
Khung cảnh mở đầu giản dị, cũng như lời thơ ở những đoạn sau, và có một chút thơ mộng (tôi nhớ tới “Đường mưa nho nhỏ” trong “Ngày xưa Hoàng thị”)
Rồi sau đó, những kỷ niệm lần lượt xuất hiện, những kỷ niệm bình thường như bao người học sinh cùng thời nhạc sĩ, song được nhạc điệu êm ái của bài hát dẫn dắt, nó dễ dàng đi vào tim vào óc ta. Để rồi sáng lên những phút thăng hoa:
” Cho tôi lại còn nhiều cho tôi lại tình yêu
Tôi không đòi khôn khéo, tôi không đòi bao nhiêu
Cho tôi lòng non yếu dễ khóc dễ tin theo
Cho tôi thời niên thiếu cho tôi lại ngày đầu
Cho đi lại từ đầu chưa đi vội về sau
Xin đi từ thơ ấu đi vui và bên nhau
Trong tim thì sôi máu khóe mắt có trăng sao
Bông hoa cài trên áo, trên môi một nguyện cầu ”

KỶ NIỆM

Cho tôi lại ngày nào
Trăng lên bằng ngọn cau
Me tôi ngồi khâu áo bên cây đèn dầu hao
Cha tôi ngồi xem báo; Phố xá vắng hiu hiu
Trong đêm mùa khô ráo tôi nghe tiếng còi tàu
Cho tôi lại chiều hè, tôi đi giữa đường quê
Hai bên là hương lúa, xa xa là ngọn tre
Thấp thoáng vài con nghé,
Tiếng nước dưới chân đê
Tôi mê trời mây tía không nghe mẹ gọi về
Cho tôi lại nhà trường, bao nhiêu là người thương
Không ai thù ai oán, ai cũng bảo tôi ngoan
Tôi yêu thầy tôi lắm, nhớ tiếng nói vang vang
Tôi theo tà áo trắng, cô em bạn cùng đường
Cho tôi lại một mùa mưa rơi buồn ngoại ô
Đêm đêm đèn trong ngõ soi sáng mảnh tim khô
Tôi mơ thành triệu phú cứu vớt gái bơ vơ
Tôi mơ thành thi sĩ đem thơ dệt mộng hờ
Cho tôi lại còn nhiều cho tôi lại tình yêu
Tôi không đòi khôn khéo, tôi không đòi bao nhiêu
Cho tôi lòng non yếu dễ khóc dễ tin theo
Cho tôi thời niên thiếu cho tôi lại ngày đầu
Cho đi lại từ đầu chưa đi vội về sau
Xin đi từ thơ ấu đi vui và bên nhau
Trong tim thì sôi máu khóe mắt có trăng sao
Bông hoa cài trên áo, trên môi một nguyện cầu
Cho đi lại từ đầu chưa đi vội về sau
Cho đi lại từ đầu chưa đi vội về sau…

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s


%d bloggers like this: